مجموعه پنج جلدی «فرهنگ-دانشنامه کارا» فرهنگ عمومی انگلیسی – فارسی از نوع فرهنگ‌های «دانشنامگی» به شمار می‌رود که در سال ۱۳۹۴ انتشار یافته است. استاد بهاءالدین خرمشاهی تألیف و تدوین این فرهنگ را با همکاری سعید حسامی، عاطفه قنبری و تینا حمیدی و ویراستاری علی مهرامی و مهران بذرایی و گروهی از پژوهشگران، طی ۱۲ سال تلاش به پایان رسانید. چاپ این فرهنگ به دلیل حجم زیاد آن از سوی سه ناشر معین، نگاه و شباهنگ صورت گرفت و برای نخستین بار در بیست و هشتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران عرضه شد.

استاد خرمشاهی بیش از ۵۰ کتاب تألیف و ترجمه و نزدیک به ۱۰۰۰ مقاله چاپ و منتشر نموده است. بیشتر شهرت ایشان در پژوهش‌های قرآنی، ترجمه‌ی قرآن و حافظ‌شناسی است. ایشان بیش از ۱۵ جایزه‌ی علمی دریافت نموده است که چهار مورد آن به خاطر آثاری می‌باشد که به عنوان «کتاب سال» برگزیده شده‌اند.

از آثار تألیفی خرمشاهی می‌توان به «فرهنگ موضوعی قرآن مجید»، «ذهن و زبان حافظ»، «حافظ‌نامه»، «سیر بی‌سلوک»، «چهارده روایت»، «قرآن‌پژوهی»، «کتیبه‌ای بر باد» و «پوزیتیویسم منطقی» اشاره کرد.

در زمینه‌ی ترجمه هم باید از «عرفان و فلسفه» اثر «استیس»، «درد جاودانگی» اثر «میگل داونامونو»، «علم و دین» اثر «ایان باربور»، «اندیشه سیاسی در اسلام معاصر» اثر «حمید عنایت»، «دین‌پژوهی» اثر «میرچا الیاده» و «درآمدی بر تاریخ قرآن» اثر «ریچارد بل» یاد کرد.

فرهنگ-دانشنامه کارا

فرهنگ دانشنامگی کارا سه ویژگی منحصر به فرد دارد که آن را از دیگر فرهنگ‌های عمومی متمایز می‌سازد. واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی با مدخل‌های این کتاب تطبیق داده شده است و با وجودی که این منبع یک فرهنگ عمومی به شمار می‌آید، جلد آخر آن شامل لغات تخصصی است.

واژه‌های مصوب فرهنگستان در فرهنگ کارا

برای نخستین‌بار کل این فرهنگ با ۱۰ دفتر از واژه‌های مصوب فرهنگستان (۴۵۰۰۰ مدخل) زبان و ادب فارسی، سنجیده شده است و در نهایت، دانشنامه در حدود ۱۰ هزار واژه مصوب فرهنگستان را انتخاب، که با حرف «ف»، جلوی این‌ واژه‌ها در متن دانشنامه و محل الفبایی خود قابل مشاهده است. دلیل این گزینش آن است که اغلب واژه‌های مصوب فرهنگستان فنی و علمی محض تشخیص داده شده است.

جلد «تکمله» یا «فرهنگ تخصصی» کارا

جلد پنجم این کتاب، با عنوان «تکمله» یک فرهنگ تخصصی به حساب می‌آید که به طور مستقل می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد و در عین حال به نوعی متصل به فرهنگ اصلی است. این مجلد شامل ۲۶۴۰۰ اصطلاح از واژگان ۶۰ رشته علمی، فنی، فلسفی، دینی، هنری و غیره می‌باشد که واژه‌های هر رشته را صاحب‌نظر همان رشته انتخاب نموده است. تکمله فرهنگ شامل پیشگفتار مستقل و «فرهنگواره زندگینامه‌های واژه‌نگاران» در رشته‌های تخصصی و نیز «فهرست الفبایی» این رشته‌ها می‌باشد و علت تدوین آن جبران کمبود واژگان تخصصی متن اصلی عنوان شده است. در مقدمه می‌آورد که این فرهنگ یک نام عمومی دارد و یک نام خاص (تکمله واژگان تخصصی) و از نظر شکل می‌توان آن را lexicon یا فرهنگ موضوعی subject dictionary نامید.

زندگینامه واژه‌نگاران فرهنگ تخصصی (تکمله) کارا

زندگینامه ۶۰ واژه‌نگار فرهنگ تخصصی یا تکمله در ابتدای این مجلد به صورت الفبایی تدوین شده است که از آن میان می‌توان به ترتیب از نصرالله پورجوادی (واژه‌نگار عرفان)، شادروان عباس حری (واژه‌نگار کتابداری و اطلاع‌رسانی)، خرمشاهی، بهاءالدین (واژه‌نگار فرهنگ و معارف اسلامی)، جمشید درویش (واژه‌نگار جانورشناسی)، علی رامین (واژه‌نگار هنر و زیبایی‌شناسی)، کوروش صفوی (واژه‌نگار زبان‌شناسی) نام برد.

سایر ویژگی‌های فرهنگ کارا

منابع و مآخذ مورد استفاده در تدوین فرهنگ کارا

پیوست‌های فرهنگ کارا