محمد رضا نصیری دکتری تاریخ از ترکیه و عضو هیئت علمی پیام نور، تا کنون سمت‌های مختلف اجرایی و پژوهشی را برعهده داشته است. از جمله سوابق ایشان می‌توان به عنوان اولین دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، رئیس دانشکده ادبیات گیلان، مدیر مسئول نشریه انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و قائم‌مقام انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و مشاور علمی بنیاد ایران‌شناسی از سال ۱۳۷۸ تا کنون اشاره نمود. دکتر نصیری حدود ۱۷ اثر تألیفی عموماً در حوزه تاریخ در کارنامه خود دارد. وی همچنین در سال ۸۳ به عنوان پژوهشگر برجسته پیام نور انتخاب شده است.

شادروان حسن حبیبی دکتری حقوق و جامعه‌شناسی از سوربن فرانسه، در طول حیات سیاسی و اجتماعی خود کارنامه درخشانی بر جای نهاده است. وی معاون اول دو رئیس‌جمهور، وزیر ارشاد، وزیر دادگستری، اولین رئیس فرهنگستان و عضو هیئت امنای کتابخانه مجلس و نیز رئیس بنیاد ایران‌شناسی بود. مرکزی که خود در سال ۷۶ بنیان نهاد و تا آخر عمر ریاست آن را برعهده داشت. دکتر حبیبی جدای از سوابق سیاسی و اجرایی به لحاظ علمی نیز جایگاه رفیعی دارد چنانکه ۲۰ اثر ارزشمند تألیف و ترجمه در حوزه جامعه‌شناسی به یادگار گذاشته است.

بنا به مقدمه طرح تدوین این کتاب در سال ۸۵ با همت دکتر حبیبی صورت گرفته است و علت انتشار آن از دیدگاه طراحان این است که در زمینه شهرهای ایران به طور پراکنده هر مؤلف درباره شهر خویش اثری پرحجم تألیف نموده است و همچنین جغرافی‌دانان و مورخان نیز به اختصار به این شهرها اشاره نموده، و منابع مرجع مانند دانشنامه‌ها نیز اطلاعات کمی در این خصوص عرضه نموده‌اند. بنابراین اطلاعات این منابع علمی و پاسخگوی اهل فن می‌باشد و از طرفی در این زمان مردم حوصله خواندن کتاب‌های پرقطر را ندارند از اینرو راه میانه‌ای را باید برگزید و آن تدوین و تألیف اثری با نیت معرفی این شهرها بر پایه طرح واحد و یکنواخت است که این بنیاد دنبال نموده، و حاصل آن شناساندن شهرهای ایران از روزگار باستان تا عصر حاضر به صورت جامع و در عین حال خلاصه در هر یک از مقوله‌های فرهنگی، اجتماعی، تاریخی، جغرافیایی، صنعتی و... می‌باشد که فراروی قرار گرفته است.

بر اساس طرح تدوین کتاب نکات ذیل در تدوین این مجموعه مد نظر قرار گرفته است:

1. روستاهایی که تا آخر سال ۸۵ به شهر تبدیل شده‌اند جزو مدخل قرار می‌گیرند.
2. برای شهرهای جدید (۸۶ به بعد) پس از پایان مجموعه یک جلد مجزا به صورت تکمله منتشر گردد.
3. برخلاف دانشنامه‌ها تنها به مسائل تاریخی و جغرافیایی اکتفا نشود و چهره شهرها از جنبه‌های گوناگون مانند آداب و رسوم، اقتصاد و... مورد بررسی واقع شوند.
4. به لحاظ سرگذشتنامه تنها دانشمندان و علمای درگذشته، مدخل قرار گرفته‌اند.
5. آداب و رسوم و نیز گویش‌های قدیمی و از یادرفته مورد بحث می‌باشند.
6. از نظر آماری، آمارهای سازمان آمار ایران در سراسر کتاب استفاده می‌شود.